De "Miljonairsroute" (1) :: Maurice Lippens

Waar slaapt hij?

In Knokke-Heist. Maurice Lippens is gedomicilieerd in Knokke-Zoute, de chicste buurt van de chicste Belgische badplaats. Voor een villaatje in Knokke legt u minstens een miljoen euro op tafel. Maar dat kan even goed oplopen tot acht miljoen euro. Gelukkig bedraagt de gemeentebelasting er maar 0 %.

Of in Ukkel. Lippens vertoeft namelijk ook dikwijls in zijn luxueuze villa in het Brusselse. Meer bepaald in de poepsjieke Ukkelse Prins van Oranjewijk, waar hij een domein heeft van bijna een halve hectare. Soortgelijke optrekjes in de buurt gaan momenteel van de hand voor rond de vier miljoen euro.
 

Waar gaat hij golfen?

Er gaat niets boven een eigen golfterrein, toch? De “Royal Zoute Golf Club” werd in 1909 opgericht door ene Maurice Lippens, grootvader van de andere. De golfclub is maar een van de vele eigendommen van de Compagnie du Zoute, de vastgoedmaatschappij van de familie Lippens, die in Knokke de scepter zwaait. Voorzitter van de golfclub is Leopold Lippens, oudste broer van Maurice en sinds mensenheugenis burgemeester van de kustgemeente.

Knokke is te vergelijken met een middeleeuws domein waarvan de graven Lippens de leenheren zijn. Ze bezitten er zowel de politieke als de economische macht (vastgoed), en beheren alle symbolen van Het Zoute: de golfclub, de tennisclub, de Vlindertuin, en tot voor kort ook het Zwin. Zelfs lanen en dreven zijn naar de familie Lippens genoemd.

“Het is hier zo’n beetje als het dorp van Asterix, met Romeinse kampen rondom,” vindt Leopold. “Wij hebben de toverdrank waardoor we in deze prachtige omgeving kunnen wonen.”¹ Het niet zo geheime ingrediënt van die toverdrank, dat zijn de miljoenen euro’s van de inwoners. Talloze rijken, genre Albert Frère, hebben een vakantiestekje in Het Zoute. Heel begrijpelijk dat Leopold Lippens begin jaren 90 zo fel tekeer ging tegen de frigoboxtoeristen die zijn heilige grond kwamen bezoedelen.
 

Waar belandt hij niet in de cel?

Op een twintigtal kilometer van Knokke is de gevangenis van Brugge zeker een bezoekje waard. Haar zwaarbeveiligde vleugel werd door de Franse krant Le Monde ‘Guantánamo’ genoemd. In 2006 kreeg de gevangenis twee onverwachte gasten over de vloer: Georges Jacobs, algemeen directeur van de Compagnie du Zoute, en Marc Verhaeghe, gemeentesecretaris van Knokke. Ze werden beschuldigd van respectievelijk actieve en passieve omkoping in een bouwvergunningsdossier.

Maurice en Leopold Lippens hielden altijd vol dat ze van niets wisten en dat er hen niets ten laste kon worden gelegd. Zij zijn nochtans de oversten van zowel de omkoper als de omgekochte. En het zijn ook zij die voordeel haalden uit de omkoping. Maar ja, grote piefen kun je toch niet achter tralies gooien, zeker?
 

Waar vond hij een vrouw om te huwen?

Bij de familie Lippens staat het huwelijk in de eerste plaats ten dienste van het erfgoed van de familie. In hun stamboom² vind je dan ook de namen terug van welgestelde families als Solvay, Boël, Janssen, de Jonghe d'Ardoye, t'Serstevens en zelfs… de familie Lippens zelf. Léon Lippens, de vader van Maurice en Leopold, huwde namelijk met Suzanne Lippens, zijn nicht in de tweede graad. Maurice en Leopold zelf zijn gehuwd met twee zussen uit de familie de Wynendaele, nazaten van de stichter van de Generale Maatschappij.
 

Hoe werd hij in de adelstand verheven?

Aanvankelijk erfde alleen de oudste zoon, Leopold Lippens, de titel van graaf. Maar omdat Maurice Lippens de oude droom van een grote Belgische bank wist te realiseren (Fortis, de fusie tussen de Generale Bank en de geprivatiseerde ASLK), benoemde koning Albert II ook hem tot graaf. Later mocht de graaf een code opstellen voor deugdelijk bestuur voor bedrijven. Die zogenaamde code-Lippens is ondertussen wel van naam veranderd.
 

Hoe verrijkt hij zich op kosten van de staat?

De aanleg om zich te verrijken op kosten van de staat zit in de genen van de familie Lippens. Ze doen het zowel in de sector van de suiker, de financiën, als het vastgoed.

In 1922 verklaarde grootvader Maurice Lippens, toenmalig gouverneur van Belgisch Congo en later bewonderaar van het nazisme: “Alle regeringsfunctionarissen zouden moeten doordrongen zijn van het idee dat hun enige bestaansreden is om de kolonisatie te steunen en te ontwikkelen, en dat die plicht bestaat uit het verlenen van hulp aan de grote maatschappijen.” Lippens richtte zelf een suikermaatschappij op, die voor rekening werkt van de multinational Finasucre (eigendom van de families Lippens en Boël)³, en die er, tot op de dag van vandaag, slavernijpraktijken op nahoudt.

Zijn kleinzoon met dezelfde naam vormde de oude verzekeringsmaatschappij AG (waarvan de familie Lippens aandeelhouder zijn) om tot de multinationale bank-verzekeraar die Fortis nu is. Tussen 1993 en 1998 kocht hij de ASLK op, die in drie stappen werd geprivatiseerd. Deze openbare instelling, gesticht in 1865, werkte 130 jaar lang perfect zonder dat ze ooit bij de staat moest aankloppen voor steun. Na de privatisering duurde het maar een goeie tien jaar eer de winsthonger van Lippens Fortis naar de rand van de afgrond bracht en de regering met belastinggeld moest bijspringen.

Waar de familie Lippens de ASLK nog kocht van de staat, doen ze met hun vastgoed het omgekeerde. In 2005 verkocht hun Compagnie du Zoute het natuurreservaat Het Zwin aan de Vlaamse regering. Op de manier mocht de belastingbetaler opdraaien voor de noodzakelijke grote werken. Dat nam echter niet weg dat het standbeeld van Léon Lippens aan de ingang van het Zwin mocht blijven staan.
 

Waar ontduikt hij belastingen?

Fortis is kampioen in het op poten zetten van fiscale constructies om de notionele interestaftrek te misbruiken. Maar Fortisis ook numero uno wat betreft het aantal filialen in belastingparadijzen. In haar jaarrekening van 2007 ontdekten we 393 filialen, verspreid over 19 plaatsen: Anguilla, Nederlandse Antillen, Bahama’s, Kaaimaneilanden, Dublin, Guernsey, Hong Kong, Eiland Man, Marshalleilanden, Britse Maagdeneilanden, Jersey, Liberia, Liechtenstein, Luxemburg, Malta, Panama, Singapore, Zwitserland en Taiwan.

Het fortuin van de familie Lippens

Ondanks het Fortis-debacle staat de familie Lippens nog stevig in de top 100 van rijkste Belgen.¹

--> Vermogen 2009: 304 miljoen euro
--> Plaats 2009: 29^e
--> Verschil 2000-2009: - 48 %
--> Miljonairstaks op dit fortuin: 9.055.000 euro. Genoeg om het pensioen van 7.546 gepensioneerden met 100 euro per maand op te trekken.

¹ Volgens de schatting van journalist Ludwig Verduyn.

Om de twee weken gaan we op bezoek bij een van de honderd rijkste Belgen. Volgende halte op de “Miljonairsroute” is de familie Saverys.