De "Miljonairsroute" (4) :: De familie Boël

Waar slapen?

Court-Saint-Etienne. Sinds graaf Pol Boël, de patriarch van de familie, in 2007 overleed, woont geen enkel familielid nog in La Louvière. De afstammelingen van Gustave Boël (1837-1912) bezitten daarentegen indrukwekkende eigendommen in Court-Saint-Etienne in Waals-Brabant.

Jacques Boël woont op het domein Beauregard, een luxueus verblijf in een park van acht hectare. Graaf Richard Goblet d’Alviella, de gedelegeerd bestuurder van Sofina, de belangrijkste holding van de familie, woont in het centrum van de gemeente in het kasteel van de graven Goblet d’Alviella, een neoklassiek gebouw uit de 18de eeuw, gelegen in een grandioos geklasseerd park van 35 hectare, waar de riviertjes de Orne en de Thyle samenvloeien.

Maar het kroonjuweel aan de vastgoedkroon van de familie is de kasteelhoeve van Chenoy. Dit immense gebouw uit de 13de eeuw met 140 vetrekken en gelegen in een park van 40 hectare, hoorde vroeger toe aan de monniken van Villers-la-Ville. Yves Boël verblijft er, ook al is hij in Elsene gedomicilieerd. Het is ook de plaats waar zijn vader, graaf René Boël, in 1974 een groep van 34 liberale politici en vertegenwoordigers van patroonsorganisaties uitnodigde voor een informele ontmoeting rond de economische en politieke toestand van België.

Waar een huwelijkspartner vinden?

De afstammelingen van Gustave Boël gingen al vanaf de eerste generatie huwelijken aan die banden smeedden tussen de Boëls en verschillende grote rijke families, zoals de families Goblet d’Alviella, de Kerchove de Denterghem, Feyerik, de Meeûs d’Argenteuil, Solvay, Janssen, Guinotte, de Jonghe d’Ardoye, Lippens, Davignon, Emsens, enz.

In 2006 huwelijkte graaf Richard Goblet d’Alviella zijn dochter Valentine uit aan Charles-Antoine, de zoon van baron Daniel Janssen. Die twee grote patroons zijn beiden achterkleinkinderen van Gustave Boël. Voor zich naar de kerk te begeven die aan het kasteel van de graven Goblet d’Alveilla grenst, stak het toekomstig koppel de straat over om naar gemeentehuis te gaan waar hun huwelijk officieel ingezegend werd door graaf Michaël Goblet d’Alviella, nonkel van de bruid en burgemeester van Court-Saint-Etienne, net als zijn vader dat voorheen ook was.

Er worden ook minder rendabele huwelijken gesloten, in termen van patrimonium en reputatie dan toch. In 1968 bevalt de eerste echtgenote van Jacques Boël van haar enige dochter Delphine Boël. 25 jaar later, in de winter van 1993-1994, is er een historische, 74 dagen durende staking die de Usines Gustave Boël verlamt. Aan het hoofd van het bedrijf staat diezelfde Jacques Boël. Om de stakers te steunen, publiceert de PVDA een ironische affiche met de foto van de patroon en zijn fortuin: “Ik, Jacques Boël, verdedig de toekomst van mijn gezin. En jij?” Wat bijna niemand op dat ogenblik weet, is dat een telg van dat gezin verwekt werd met het zaad van de toekomstige koning Albert II.

Waar een industriële ruïne bezoeken?

Bij zijn overlijden in 1880, laat Ernest Boucquéau de staalfabrieken van La Louvière na aan zijn directeur Gustave Boël. Weldra zullen ze diens naam dragen. Een eeuw lang zal het staal de Boëls reusachtige winsten opleveren, die ze investeren in andere sectoren. Maar zodra dat staal niet meer voldoende oplevert, willen ze nog slechts één ding: de staalnijverheid als de bliksem verlaten.

Eerst sluiten ze een na een de cokesfabriek, de hoogovens... Op vijftien jaar tijd liquideren ze twee derde van de jobs. En in 1999 staat het Waalse Gewest hen toe de staalnijverheid volledig de rug toe te keren door tussen te komen bij de overdracht van de fabriek in La Louvière aan de Italiaans-Zwitserse groep Duferco. Van dan af worden de Boëls pure financiers, aan het hoofd van verschillende holdings, waarvan er twee beursgenoteerd zijn: Sofina en Henex.

Hoe de belastingen ontwijken?

Op 31 maart 1977 kloppen René, Lucien, Jacques, Philippe, Pol en Yves Boël bij de Brusselse notaris Thierry Van Halteren aan om er de nv Domanoy op te richten. Twee jaar eerder had het overlijden van Max Boël hen een flinke duit aan successierechten gekost. Ze brengen de hoeves, de eeuwenoude kastelen en meer dan tweeduizend hectare gronden en bossen uit de streek van Court-Saint-Etienne onder in die vennootschap. Zo wordt hun vastgoed dus roerend goed: anonieme aandelen. En in het belastingparadijs België is er een kadaster van gebouwen, maar niet van financiële vermogens. Het wordt hen dus wel heel gemakkelijk gemaakt om successierechten te omzeilen.

Hoe vervuilen zonder te betalen?

Begin 2006 kondigt het Waals Gewest aan 150 miljoen te zullen investeren in de sanering van de vijftien meest vervuilde braakliggende industriële zones. Dat is 10 miljoen per site. Een ervan is Safea. Boël richtte dat bedrijf op om er meststoffen te produceren met als grondstof de waterstof die afkomstig is van de cokesfabriek van de nabijgelegen Usines Gustave Boël.

Sinds de sluiting van het bedrijf in 1978, was Safea een mooie, maar sterk verontreinigde industriële site. Vandaag is de plaats volledig platgewalst en gesaneerd. Maar de vervuiler, de familie Boël, heeft nooit betaald. Erger nog: het Waals Gewest kocht het terrein van Duferco (die er eigenaar van werd bij de overname van het staalbedrijf) om het te kunnen saneren...

Waar het kruim van het Europese patronaat ontmoeten?

In Brussel zijn niet alleen de instellingen van de Europese Unie gehuisvest, ook de Ronde Tafel van de Europese industriëlen, de machtige patroonsorganisatie die Europa heel wat beslissingen dicteert, heeft er zijn zetel. De beheerraad van Sofina, de holding van de Boëls, is steeds goed vertegenwoordigd geweest in deze Ronde Tafel. Onder anderen Yves Boël en Daniel Janssen (leden van de familie Boël), Etienne Davignon (zwager van Pol Boël) en François Cornélis (onafhankelijk beheerder) zetel(d)en aan die Ronde Tafel.

Daniel Janssen deed ook mee met de Bilderberggroep, maar het is vooral Etienne Davignon die een sleutelrol speelt in dit informele orgaan dat achter gesloten deuren ontmoetingen organiseert tussen hoge politieke en patronale leiders uit Europa en Amerika. De laatste vergadering had onlangs in november plaats in het kasteel van Hertoginnedal (Brussel) naar aanleiding van de aanstelling van de eerste voorzitter van de Europese Raad. Opvallende aanwezige was Herman Van Rompuy, die uitgenodigd was door Davignon..

Het fortuin van de Boëls

• Fortuin 2009¹: 1.132 miljoen euro (8e in de top 100)
• Evolutie 2000-2009 : + 60 %.
• Miljonairstaks op dat fortuin: 33.895.000 euro. Hiermee kan het pensioen van 28.245 gepensioneerden met 100 euro per maand verhoogd worden.

¹ Volgens de schattingen van journalist Ludwig Verduyn