De "Miljonairsroute" (5) :: De familie de Spoelberch
Email
Facebook
Post to TwitterDe rijkste familie van België, hoe ziet die eruit? Ze is oud, van adel en… ze controleert de grootste bierproducent ter wereld. Als ze ooit al een kater hadden, dan zeker niet van zorgen om hun job.
Waar slapen?
Duur [meerdere miljoenen euro]
● Wespelaar. Het domein van Wespelaar (gemeente Haacht in Vlaams-Brabant) dateert uit de 12de eeuw, strekt zich uit over 90 hectaren en is een van de best bewaarde Engelse parken van de 18de eeuw in België. Al meer dan vier eeuwen staat daar de wieg van de familie de Spoelberch, erfgenamen van de brouwers Artois die het in 1796 verwierven. Drie van de vijf kinderen van burggraaf Werner de Spoelberch (1902-1987), Nicolas, Philippe en Sibylle wonen in enkele van de vele verblijven op het domein (waaronder een tempel, een piramide, een Chinees paviljoen en... een oude bunker). Het renaissancekasteel uit de 19de eeuw werd in 1954 vernietigd en vervangen door een kasteel van architect Pierre Barbe, wiens elegante classicisme jarenlang de rijke industriëlen kon bekoren. Het wordt bewoond door Nicolas, de oudste van de familie. Diens zoon Grégoire volgde in 2007 zijn oom Philippe op in de beheerraad van AB Inbev.
● Flawinne. Olivier de Spoelberch, de jongste zoon van Werner, woont in het kasteel van Flawinne in de buurt van Namen. Als niet-actief aandeelhouder van AB InBev had hij tijd zat om zich toe te leggen op de renovatie van zijn 18de eeuwse verblijf. “Dat is een groot voorrecht, ik ben me daarvan bewust”, liet hij zich in 2003 in Le Soir ontvallen.
● Londerzeel. Het kasteel Drietoren in Londerzeel (Vlaams-Brabant) is van 1786. Het wordt bewoond door de gebroeders Adolf en André de Spoelberch, volle neven van Werner.
Waar de taalgrens overschrijden?
De kapitalisten zetten werkende mensen graag tegen elkaar op. Bijvoorbeeld Vlaamse tegen Waalse. Maar als het hen iets opbrengt, verenigen ze zich zonder probleem over de (taal)grenzen heen. Vanaf 1971 hadden de twee grootste Belgische bierbrouwers, het Waalse Piedbœuf (Jupiler) en het Vlaamse Stella Artois, officieel concurrenten, in het geheim een wederzijdse participatie uitgewerkt. In 1987 bracht een onderzoek naar diamantensmokkel dit geheim verbond aan het licht. In 1988 maken de aandeelhouders het officieel door Interbrew op te richten.
In Jupille (Luik) brouwen de Piedbœufs al sinds 1853 bier. Hun nakomeling Alexander Van Damme is beheerder bij AB InBev. In het Leuvense koopt Sébatien Artois in 1717 de taverne Den Horn waar, naar men zegt, al sinds 1366 bier gebrouwen wordt. Zijn kleindochter laat het patrimonium na aan Albert Marnef. Diens neef Edmond Willems erft dat vervolgens. Hij heeft twee dochters. Die huwen respectievelijk met Adolphe de Spoelberch (1839-1913) en Eugène de Mevius (1857-1936). Hun kinderen vormen samen met de Van Dammes de drie historische aandeelhoudersfamilies van de brouwersgroep.
In 2004 fusioneren ze met het Braziliaanse Ambev. Vervolgens nemen die in 2008 het Amerikaanse Anheuser-Busch over om onder de naam AB InBev de grootste brouwer ter wereld te worden.
Waar een adellijk hart veroveren?
De adellijke familie de Spoelberchs kwam via een huwelijk in het bier terecht. Die huwelijken voltrekken zich meestal met andere adellijke families: de Jonghe d'Ardoye (twee maal), de Pret Roose de Calesberg, de Neuforge, de Baillet Latour, de la Barre d'Erquelinnes, de Haas de Teichen, d’Aspremont Lynden, de Clermont-Tonnerre et andere Espiennes Cornet d’Elzius du Chenoy de Wal. Burggraaf Nicolas de Spoelberch is trouwens beheerder van het Cercle royal du parc, de officiële sociëteit van de Belgische adel (70 % van haar leden zijn van adel)
Waar bomen vinden die meer waard zijn dan mensen?
Philippe de Spoelberch, die de familie lange tijd vertegenwoordigde in de raad van bestuur van AB InBev, verzamelt bomen. Hij is voorzitter van de Nationale vereniging van Belgische dendrologie en schrijft: “De bomen zijn gelukkig in België”. En de werknemers die men belet wortel te schieten in zijn multinational, zijn die dat ook?
AB InBev heeft 120.000 werknemers in 25 landen die jaarlijks genoeg bier produceren om 80 miljard pintjes te vullen. De groep verwierf over de hele wereld tientallen brouwerijen en biermerken, maar doekte verschillende productieafdelingen en de bijhorende tewerkstelling op om zijn winsten te verhogen. Begin 2010 maakte het nog maar eens een plan bekend om 10 % van de effectieven in West Europa (800 jobs) te schrappen. Intussen groeide het fortuin van de families de Spoelberch, de Mevius en Van Damme de voorbije negen jaar met 12,5 miljard euro. Genoeg om 520 jaar lang het loon van die 800 werknemers te betalen.
Waar een ex-eerste minister als knecht vinden?
Niet alleen bij het kaartspel kan de boer (de knecht) een belangrijke troef zijn. Toen Jean-Luc Dehaene zijn baan als eerste minister verloor, ging hij zetelen in de raad van bestuur van verschillende bedrijven, waaronder AB InBev. Om zijn inkomsten op peil te houden, zo vertrouwde hij de media toe. Hij staat dus officieel ten dienste van de rijke patroons, aan wie hij zijn competenties en (vooral) zijn politieke invloed verkoopt. Moeten we ons dus nog afvragen waarom de Europese Grondwet – waarvan de opstelling toevertrouwd werd aan een groep waarvan Dehaene vice-voorzitter was – zoveel patronale accenten bevat?
Waar belastingen ontduiken?
De groep AB InBev heeft 32 filialen in belastingparadijzen (Bahama’s, Belize, Bermuda’s, Kaaiman Eilanden, Hong Kong, De Britse Maagdeneilanden, Jersey, Luxemburg, Panama, Dominicaanse Republiek, Singapore). Het moederhuis, Stichting InBev, dat de Belgische historische aandeelhouders en de Braziliaanse (46 % van het kapitaal) verenigt, heeft zijn zetel in Rotterdam. Elke Belgische familie controleert Stichting InBev vanuit een Luxemburgse onderneming.
Maar de groep profiteert ook van het Belgische belastingparadijs. Sinds 1986 geniet het coördinatiecentrum Cobrew van een belastingschaal van rond 1 %. En vanaf 2006 maakt die onderneming gebruik van de notionele intresten. In 2008 was dat regime goed voor 205 miljoen euro aan fiscale aftrek.
Het fortuin van de de Spoelberchs
● Fortuin 20091: 13,76 miljard euro (de nr. 1 van de top 100). Het betreft hier het globaal fortuin van de drie historische aandeelhoudersfamilies van Interbrew dat AB InBev werd: de Spoelberch, de Mevius en Van Damme.
● Evolutie 2000-2009 : + 1.050 %.
● Miljonairstaks op dat fortuin: 412.795.000 euro. Genoeg om het pensioen van 343.996 gepensioneerden met 100 euro per maand te verhogen.
1 Volgens de schatting van journalist Ludwig Verduyn
