Opheffing bankgeheim en miljonairstaks, twee handen op één buik

Eind 2009 keek de regering aan tegen een begrotingstekort van 20 miljard euro, omdat de staat miljarden uitgaf om de banken te redden. Veel geld. De vraag rijst of er nog wel geld over is voor onze pensioenen of voor meer jobs? Want dit jaar komen er nog 100.000 werklozen bij…

Er is dus geld nodig. Daarom herlanceerde de PVDA – met de hulp van vriendelijke promomeisjes – de miljonairstaks. In het verleden voerde het ACV al enthousiast campagne voor een vermogensbelasting. De taks stond zelfs in enkele partijprogramma’s.

Nieuw is vooral dat de PVDA heel precies berekende wat zo’n miljonairstaks kan opbrengen, en ook duidelijk aangeeft wie er moet betalen. Al snel telde de fanclub van de miljonairstaks 10.000 leden. In alle provincies organiseerde de PVDA meetings en op die manier bracht de partij het maatschappelijke debat over wie de crisis moet betalen aan het rollen.

PS op de rem

Het voorstel kreeg vrij snel steun. Aan het piket van AB InBev vonden ACV-secretaris Luc Gysemberg en ABVV-secretaris Kris Croonenborghs dat “vanzelfsprekend”. Ze vragen zich af waarom “de politiek dat niet al lang heeft ingevoerd”. Op een meeting in Antwerpen noemde ACOD-voorzitter Karel Stessens het “een goed idee om mee te nemen in de voorstellen van het ABVV”. En Ferre Wyckmans, algemeen secretaris van het LBC, was vooral gecharmeerd door de naam: “De miljonairstaks duidt aan dat we keuzes moeten maken. We moeten ons richten op degenen die écht over veel kapitaal beschikken, maar die de fiscale dans altijd ontspringen.” Ook Thierry Jacques, voorzitter van de MOC (Waalse christelijke arbeidersbeweging), staat erachter. Zelfs sp.a-ondervoorzitter Dirk Van der Maelen toonde zich voorstander. Hij kreeg dan ook prompt een gouden fankaart opgestuurd. So far, so good.
De trein begon te bollen tot Marie Arena (PS) op de rem ging staan. Arena waarschuwde: “Als we maatregelen nemen zoals Dirk Van der Maelen voorstelt, zonder het bankgeheim op te heffen, dan verliezen we gegarandeerd inkomsten.” Volgens Vers l’Avenir vindt Arena het “handiger om in etappes tewerk te gaan”. Een zelfde geluid bij Ecolo: “Wat ons nu het meeste bezighoudt, is de strijd tegen fiscale fraude met daarin als eerste stap de opheffing van het bankgeheim,” zegt Kamerlid Georges Gilkinet. “We gaan stap voor stap, er is nog jaren werk voor de boeg.”

Maar hebben we daar wel de tijd voor? Het geld voor jobs is nu nodig. Hebben we wel de tijd om eerst het bankgeheim op te heffen en pas dan...

Miljonairstaks “klinkt goed”

Het klopt dat je zonder afschaffing van het bankgeheim moeilijk een vermogenskadaster kunt opstellen, laat staan een miljonairstaks invoeren. Maar het is belangrijk te beseffen dat het Parlement pas in actie zal schieten onder druk van een brede mobilisatie. En die bereik je alleen met een duidelijk en ijzersterk verhaal. En nu klinkt “opheffing bankgeheim” lang niet zo sexy als “de miljonairstaks”. Dat is geen detail. Als je niet zegt waarom je het wil doen, dan is “opheffing van het bankgeheim” nogal “Big Brother-achtig”, een zoveelste inmenging in ons privéleven. LBC-secretaris Ferre Wyckmans: “Als je spreekt over de miljonairstaks, dan kan iedereen zich daar wel iets bij voorstellen. Ik denk dat het een heel mobiliserende campagne kan zijn.”

De miljonairstaks in één pakket stoppen met de opheffing van het bankgeheim, zodat we het einddoel niet uit het oog verliezen, dat was de boodschap die een ACOD–afgevaardigde bij de FOD Financiën in de discussie bracht op de studiedag van het Financieel Actie Netwerk (FAN): “Als we het bankgeheim willen opheffen moeten we in de eerste plaats uitleggen waarom.” Naast de bestrijding van de fraude moet “het opstellen van een vermogenskadaster mogelijk maken een rechtvaardige vermogensbelasting door te voeren”.

De afschaffing van het bankgeheim is een middel, geen doel op zich. Dit is belangrijk om steun te vinden, want anders riskeer je zelfs het wantrouwen tegenover de fiscus te versterken. Het moment is nu gunstig om brede steun bij de bevolking te verwerven. “Driehonderd mensen op straat zetten om nog meer winst te maken. Het is zo’n duidelijk verhaal van hebzucht”, argumenteert Kris Croonenborghs aan het AB InBev-piket. Het zijn net zulke steenrijke families als de Spoelberch, de Mévius en Vandamme die heel wat aandelen van AB InBev bezitten, die de miljonairtaks zouden moeten betalen.