De "Miljonairsroute" (7) :: De familie Janssen

Waar slapen?

Terhulpen. Als je ooit Terhulpen in Waals-Brabant bezocht hebt, dan ken je waarschijnlijk het kasteel van Solvay, want het park staat open voor het publiek. Er net tegenover ligt het nog mooiere privépark waar de drie gebroeders Janssen onderdak vonden.

Ooit vormden beide parken één geheel. In 1893 kocht de industrieel Ernest Solvay het park en het kasteel van markies de Roest. Die kocht het domein zelf van graaf de Bethune, beheerder van de Société Générale. Die onderneming, sinds 1822 eigenaar van het woud van Soignes, verkocht daarvan grote delen, waaronder dus het toekomstige Solvaypark, aan particulieren.

Het deel dat nu het park Janssen is, zal geërfd worden door Jeanne Solvay, dochter van Ernest Solvay en overgrootmoeder van Paul, Eric en Daniel Janssen, de jongere generatie. Het park is ondergebracht in de familieonderneming Imbra en bevat naast drie kastelen en andere indrukwekkende verblijven ook nog vijvers, tuinen, heuvels, boomgaarden, valleien omzoomd met rododendrons en azalea’s, allemaal verspreid over een oppervlakte van 205 hectaren. In Terhulpen kost een vierkante meter om en bij de 250 euro, waardoor dat park, zonder de gebouwen, een half miljard euro waard is.

Lasne. De rijkste gemeente van Wallonië, ten zuiden van Terhulpen. Daar bezit Imbra 425 hectaren op verschillende plaatsen in de gemeente. Daarbij onder meer de Royal Waterloo Golf Club en een deel van het slagveld van Waterloo.

Lombise. Twee zonen van Eric Janssen, Marc-Eric en Cyril, zijn eigenaar van het kasteel van Lombise (tussen Bergen en Ath) en het grote domein er rond. Ze erfden het van hun overleden moeder, gravin Michèle de la Boëssière-Thiennes. Merk op dat hun eigendom van naam veranderde in “Janssen de la Boëssière-Thiennes”. Wat een klasse.... Het kasteel staat meestal leeg, tenzij tijdens de sporadische verblijven van hun grootmoeder, barones Renée Carton de Wiart (91 jaar).

Waar een geschikte huwelijkspartner vinden?

De Janssens zijn al sinds de 19de eeuw een familie van bankiers en industriëlen en ze waren er altijd bij als ze kans zagen om hun fortuin via huwelijksbanden uit te breiden. Baron Emmanuel Janssen (1879-1955), stichter van de Union chimique belge (UCB), trouwde met de dochter van Jeanne Solvay. De oudste zoon uit dat huwelijk, Charles Janssen (1907-1985) trouwde met Marie-Anne Boël. De drie zonen uit dat huwelijk, Paul-Emmanuel, Eric en Daniel, zijn dus afstammelingen van zowel de familie Janssen als Solvay en Boël. En ze zijn ook aandeelhouders van de bedrijven die deze families controleren: UCB, Solvay en Sofina, allen op de beurs genoteerd. 

Die drie zonen hebben zich op hun beurt verbonden met adellijke en/of rijke families: Bracht, de la Boëssières-Thiennes, van der Straten-Waillet, de Spoelberch, Goblet d’Alviella, enzovoorts.

Waar politieke leiders en het kruim van het patronaat ontmoeten? 

Baron Daniel Janssen zal tot in 2006, als hij met 70 jaar een groot aantal van zijn mandaten neerlegt, een van de ‘grootste’ Belgische kapitalisten zijn. Hij leidt UCB en Solvay, de twee multinationals van de familie. Hij is ook beheerder bij Sofina, bij de Generale Bank, en later bij Fortis als die de Generale opkoopt. (Hij komt daarbij in botsing met zijn oudste broer Paul-Emmanuel, de voorzitter van de Generale, die zich tevergeefs tegen Fortis verzet).

Daniel Janssen duikt ook op in belangrijke kringen van patroons en politici. Zijn eigen vader was een liberaal volksvertegenwoordiger. Zelf start hij zijn politieke carrière als secretaris van Albert-Edouard Janssen (1883-1969), een verre neef die zowel minister van Financiën was als... bankier. 

In 1969 treedt Daniel Janssen toe tot de Club van Rome (een invloedrijke internationale drukkingsgroep) en tot de beheerraad van de Université Libre de Bruxelles (ULB), waar hij zich bezighoudt met de handelsschool... Solvay. In 1981 wordt hij voorzitter van de patroonsfederatie VBO. In 1991 zit hij mee aan aan de Ronde Tafel van Europese industriëlen, die haar aanbevelingen dicteert aan de Europese Unie. Hij zit er tien jaar lang de onontkoombare “werkgroep competitiviteit” voor. Hij is ook actief in de Bilderberggroep en de Trilaterale Commissie, twee andere internationale cenakels.

Waar een medicament vinden om overtollig vet kwijt te geraken?

Na de oprichting in 1928 groeide de Union chimique belge (UCB) uit tot een farmaceutische multinational met vestigingen in meer dan 40 landen. Verkopen ze medicamenten om te vermageren? Alleszins wel om het personeelbestand af te slanken. Eind 2009 kondigt UCB aan 174 banen te schrappen in Braine-l’Alleud (na onderhandelingen teruggebracht tot 135) en 44 in Engeland. Een jaar eerder had de groep al een plan gelanceerd om wereldwijd 2.000 arbeidsplaatsen te schrappen, een kwart daarvan in België. “De financiële wereld stelt steeds hogere eisen”, zo vertelt de directeur van de vestiging in Braine, “en we willen (...) opnieuw zijn vertrouwen winnen”.

UCB geniet nog steeds het vertrouwen van het Waalse Gewest, waarvan het subsidies kreeg in het kader van de pool “sciences du vivant” van het Marshallplan.

Hoe vervuilen voor een “vertrouwelijk” bedrag?

Welk verontreinigd industrieterrein van Wallonië is het duurst om te saneren? Dat is de oude UCB fabriek van Ville-sur-Haine (Le Roeulx, halfweg tussen Nijvel en Bergen). Prijskaartje: 24,4 miljoen euro. Die fabriek bewerkte van 1920 tot 1985 benzol en teer. De ondergrond en het grondwater van het 24 hectare grote terrein is verontreinigd met koolwaterstoffen, minerale oliën, zware metalen, cyanide en fenol. Een deel van die stoffen sijpelt zeker door tot in de Haine, de rivier die langs de site loopt en de provincie Henegouwen (Hainaut) haar naam gaf. Mochten de oeverbewoners allergisch zijn voor een van die stoffen, dan kunnen ze nog altijd het anti-allergiemiddel Zyrtec slikken, het paradepaardje van UCB.
Heeft men die 24,4 miljoen euro gefactureerd aan UCB? De woordvoerder van de groep en van de Spaque hebben ons laten weten dat in gevolge een overeenkomst tussen minister Lutgen en UCB, die laatste zou tussenkomen in de kosten van de sanering “voor een bedrag dat vertrouwelijk is en blijft”. Het kabinet-Lutgen onthoudt zich nu van alle commentaar omdat “de minister niet meer bevoegd is voor het milieu”.
 

Het fortuin van de familie Janssen

• Fortuin 2009¹ : 622 miljoen euro (13de van de top 100). Vastgoed niet meegerekend.
• Evolutie 2000-2009 : + 46 %.
• Miljonairstaks op dat fortuin: 18.597.700 euro. Genoeg om het pensioen van 15.498 gepensioneerden met 100 euro per maand te verhogen.

¹ Volgens de raming van journalist Ludwig Verduyn