Wil de echte vermogensbelasting nu opstaan?

Opvallend thema van gesprek in het voorzittersdebat op Eén van zondag 6 juni was de vermogensbelasting. Weinig verrassend schieten de rechtse partijen inclusief CD&V het voorstel zonder pardon af. Het gebruikelijke argument werd uit de kast gehaald: kapitaalvlucht. De Wever (N-VA) vindt “dat de grote vermogens eraan ontsnappen, want zij klikken hun fortuin weg”, De Croo (Open Vld) denkt dat “de echte grote vermogens dan vertrekken” en bij Dewinter (VB) luidt het dat de “grote inkomens gaan lopen en de grote jongens er altijd onderuit komen”.

Maar het argument van de kapitaalvlucht klopt gewoon niet. In Frankrijk is er vermogensbelasting van toepassing en een onderzoek van de Senaat toonde aan dat minder dan 1% van wie de fortuinbelasting moest betalen, op de loop ging en dat slechts 2% van het bedrag van de grote fortuinen zo ontsnapte aan de belastingen.
De rechtse partijen rammelden vervolgens het gebruikelijke deuntje af: het is “de middenklasse” (Dewinter), “de gewone spaarder” (De Wever), “diegenen die dienstencheques kopen” die de rekening van de vermogensbelasting betalen. Dat klopt al evenmin. In de miljonairstaks van de PVDA worden alleen de euromiljonairs getroffen of 2% van de gezinnen in België wier vermogens soms oplopen tot tientallen en zelfs honderden miljoenen euro. Niet bepaald het bedrag dat de gewone man op zijn bankrekening heeft staan. Iemand die maandelijks 300 euro opzijzet, spaart na 600.000 (!) jaar nog niet zoveel bijeen als het fortuin van Maurice Lippens, die 304 miljoen euro bezit.

“Daar is ie weer”

“Bij elke verkiezing is het zo ver: daar is die goede oude vermogensbelasting weer,” zei een VRT-journaliste niet zonder enige ironie na het voorzittersdebat op zondag 6 juni op Canvas. Dat is zo. De vermogensbelasting stond vaak ergens in een hoekje in de verkiezingsprogramma’s van PS, Ecolo, sp.a of Groen! maar geen van alle diende daarover in het parlement ooit een wetsvoorstel in.
Journaliste Liesbeth Van Impe (Het Nieuwsblad) vindt het debat vandaag over de vermogensbelasting wel anders. “Het is al een tijdje geleden dat de socialisten zo openlijk voor een vermogensbelasting hebben durven pleiten.” PVDA-voorzitter Peter Mertens is verheugd over die hernieuwde aandacht voor de vermogensbelasting. “Het is uitstekend dat Groen! en sp.a in deze campagne ons voorstel om de grote fortuinen in België te belasten overnemen. Wij voeren al bijna een jaar campagne om de grote vermogens te laten betalen via de miljonairstaks, en het is een van de vier speerpunten in onze verkiezingscampagne. De mensen zullen wel weten waar het originele voorstel vandaan komt.”

Maar om wat te doen?

Maar in wat verschillen de vermogensbelasting van sp.a, Groen! en PVDA nu juist? Groen! en sp.a willen de inkomsten uit het fortuin belasten, niet het fortuin zelf. Volgens Groen! zou dat 7,5 miljard euro opleveren, volgens sp.a 3,4 miljard euro. De miljonairstaks van de PVDA levert 8 miljard euro op.
Bij Groen! en sp.a gaat het niet echt om een bijkomende belasting maar deels ook om een vervanging. Sp.a schaft de roerende voorheffing af en Groen! doet hetzelfde met de successierechten. Voor de PVDA mag de miljonairstaks eventueel wel de successierechten vervangen, maar zeker niet de inkomsten uit vermogens zoals de sp.a dat wil. Groen! en sp.a schaffen ook de onroerende voorheffing af. Bij de PVDA is wel het eerste huis sowieso al vrijgesteld van de miljonairstaks.
Groen! wil meer gezinnen belasten dan de PVDA. Groen! belast de vermogens al vanaf 200.000 euro, de PVDA pas vanaf 1 miljoen euro, eigen huis niet meegerekend. De belasting die Groen! voorstelt treft dan ook 15% van de gezinnen, die van de PVDA maar 2%.
Maar het belangrijkste verschil is wel de aanwending van de opbrengst van de vermogensbelasting. Zowel Groen! als sp.a willen met de opbrengst de lasten op arbeid verlagen. Dat komt dus neer op nieuwe cadeaus aan de patroons en een verdere uitholling van de financiering van de sociale zekerheid. Volgens de PVDA bewees nog geen enkele studie dat een onvoorwaardelijke daling van de patronale lasten enig positief effect heeft op de werkgelegenheid. Wel bewezen daarentegen is een direct verband tussen de patronale lastenverlagingen en stijgende winsten dividenden voor de aandeelhouders…
Voor de PVDA moet die 8 miljard euro gebruikt worden voor openbare tewerkstelling en voor de sociale zekerheid, waaronder de pensioen. U ziet het, de PVDA is tevreden dat er gekopieerd wordt, maar de kopie is daarom nog niet beter dan het origineel.